Autor Witryny/Website by: Leszek Zdrach, Autor fotografii/Photographs by: Leszek Zdrach, Kontakt/Contact: leszekzdrach@gmail.com

Lotnisko Kętrzyn Wilamowo

Lotnisko Kętrzyn Wilamowo Foto Galeria

1910
  w firmie Friedricha Festa z Reszela  wyprodukowano samolot projektu inżyniera Bloessa z Kętrzyna. Maszyna była jednopłatowcem z silnikiem o mocy 50 KM. Samolot miał 10 m długości i 14 m szerokości i ważył 450 kg.

1929
nad terenami dzisiejszego lotniska Kętrzyn Wilamowo przeleciał ogromny sterowiec LZ 127 Graf Zeppelin . Prawdopodobnie podczas swojej podróży dookoła świata, która rozpoczęła się 7 sierpnia w Lakehurst i trwała miesiąc.

1929-1935
Komunikację lotniczą Rzeszy z Prusami Wschodnimi – z Krainą Wielkich Jezior Mazurskich – utrzymywano z wykorzystaniem wodnosamolotu. Wodnosamolot Dornier Do X kursując do Giżycka zabierał do 100 osób, dysponując miejscami na 2 pokładach (na wyższym dla VIP a na dolnym turystyczne).
Samolot "DO X" był handlowym statkiem powietrznym. Został zaprojektowany po pierwszej wojnie światowej w niemieckiej Dornier- Werke i zbudowany w roku 1929. W swoim czasie był zdecydowanie największym samolotem na świecie. Został wycofany z eksploatacji w 1935r. Dalsze jego używanie było nieopłacalne w wyniku różnych problemów związanych z bezpieczeństwem.
Zamieszczone zdjęcie zostało wykonane przez mieszkańca Kętrzyna (Rastenburga) podczas imprezy na jeziorze Niegocin w Giżycku (Lotzen).

1935
powstało lotnisko sportowe Weischnuren (obecnie Wajsznory) a po wojnie nazwane od nieistniejącego już majątku Wilhelmsdorf (obecnie Wilamowo), Kętrzyn Wilamowo.

1940 lipiec
  podjęto decyzje o budowie tajnej kwatery Hitlera nazywanej „Wilczy Szaniec”. Stanowiła ona 200 budynków: schrony, baraki , elektrownie, dworzec kolejowy i najważniejsze - lotnisko

1941 grudzień
oddano po przedłużeniu    do użytku  pas startowy . Był on przystosowany do obsługi samolotów (w wersji pasażerskiej) Ju-52 i czteromotorowych Focke-Wulf 200 Fw Condor jego kształt jest taki jak obecnie - w literę X.

1942  8 luty.
zaraz po starcie rozbił się samolot z Fritzem Todtem ministrem przemysłu zbrojeniowego III Rzeszy.

1944  20 lipca
  po nieudanym zamachu na Hitlera, z lotniska odleciał do Berlina samolotem typu  „He 111” Claus von Stauffenberg oficer niemiecki, szef sztabu armii rezerwowej.

1944 po  20 listopada
   trwała ewakuacja supertajnej kwatery Hitlera – Wilczego Szańca oraz przygotowania do jej likwidacj

1945  24
stycznia
w gierłowskim lesie nastąpiły potężne eksplozje. To saperzy armii niemieckiej likwidowali “Wolfsschanze”. Do wysadzenia ciężkiego bunkra potrzebowano 8-12 ton materiału wybuchowego, w zależności od kubatury obiektu.

1945
opustoszałe lotnisko wykorzystywała Armia Czerwona

1954  6 października
o godzinie 13.00 z Lotniska Wilamowo wystartował samolot z więźniem stanu Kardynałem Stefanem Wyszyńskim. Przewożono go z dotychczasowego miejsca zesłania w Stoczku Klasztornym do Prudnika w województwie opolskim.

1973 – 11
czerwca powstaje Aeroklub Kętrzyński

1976
w Karolewie powstało Technikum Mechanizacji Rolnictwa o specjalizacji agrolotniczej. Uczniowie korzystali z Ośrodka Doświadczalnego Instytutu Lotnictwa „Agrolot”

1983
– rozwiązanie przez Aeroklub Polski Aeroklubu Kętrzyńskiego ze względu na zanik działalności aeroklubowej i aktywności członków oraz brak zainteresowania władz lokalnych. Lotnisko ulega systematycznej degradacji i prawie znika z mapy lotniczej Polski

1998
- w wyniku przetargu lotnisko zostało zakupione przez osoby prytawtne

1998 4 września
- spotkanie założycieli Aeroklubu Krainy Jezior

1998 18 wrzesnia
- pozytywne rozpatrzenie przez Aeroklub Polski wniosku o reaktywowanie Aeroklubu Ketrzyńskiego,funkcjonującego od tego momentu pod zmienioną nazwa - AEROKLUB KRAINY JEZIOR

1999 sierpień
- pierwsza z cyklu imprez lotniczych, popularyzujących lotnictwo. Poczatek ery ogromnej aktywności i intensywnej reaktywacji lotniska Kętrzyn Wilamowo.

żródło:http://ketrzyn.softel.com.pl/index.php?op=strony&strona=historia&lang=pl



Dlaczego las pod Kętrzynem wybrano na stanowisko dowodzenia naczelnego dowódcy OKW? Jako oczywiste należy przyjąć, że stolica przystępującego do wojny państwa nie może być dogodnym miejscem na siedzibę kwatery głównej i jej organów dowodzenia. Obawiając się ataków lotniczych na Berlin (tak radzieckich jak i angielskich) sztab OKW zalecił specjalistom od budownictwa fortyfikacyjnego wybudowanie zespołu bezpiecznych bunkrów na stanowisko dowodzenia kwatery głównej Hitlera - naczelnego wodza sił zbrojnych III Rzeszy (Hitler mianował się naczelnym dowódcą Wehrmachtu w 1938r., a w grudniu 1941r. - po klęskach pod Moskwą - również dowódcą naczelnym wojsk lądowych).

Wybór pad
ł na Prusy Wschodnie, a obiekty fortyfikacyjne i liczne garnizony dodatkowo wzmacniały bezpieczeństwo, eliminując możliwość penetracji terenu przez ośrodki wywiadowcze przeciwników.

Na miejsce stanowiska dowodzenia "Führerhauptquartier" wybrano lasek pod Rastenburgiem (w 1945r. miastu nadano nazw
ę Kętrzyn od nazwiska wielkiego działacza polskiego Warmii i Mazur, Wojciecha Kętrzyńskiego).

Teren ten w okresie mi
ędzywojennym stanowił miejsce niedzielnego wypoczynku ze względu na dorodny drzewostan, bliskość kilku jezior oraz dobrą komunikację kolejową i drogową (szosa do Giżycka, linia kolejowa do Węgorzowa). Tu w lesie postanowiono umieścić stanowisko dowodzenia kwatery głównej OKW.
Budow
ę obiektów powierzono renomowanej firmie III Rzeszy w dziedzinie budownictwa fortyfikacyjnego i specjalnego. twórcą firmy był Fritz Todt - inżynier, specjalista od budownictwa drogowego, od 1939 roku generalny Inspektor komunikacji drogowej, później w randze generała-majora minister zbrojeń i produkcji wojennej (zginął 8 lutego 1942r. w katastrofie lotniczej po wystartowaniu z Kętrzyna).

Budow
ę rozpoczęto wczesną jesienią 1940 roku, zamykając już od września dostęp na teren lasu dla ludności cywilnej. Po ukończeniu prac budowlanych teren i obiekty starannie zamaskowano.

Nie zdo
łano dokładnie ustalić kiedy, w jakim okresie "Wilczy Szaniec" został zasiedlony przez kwaterę główną OKW. W przybliżeniu podaje się, że było to w pierwszych dniach wojny niemiecko-radzieckiej, gdy armie Wehrmachtu wdarły się już w głąb terytorium radzieckiego.
Zespó
ł bunkrów oddanych do użytku w 1941r. przyjął nazwę "Wolfsschanze" ("Wilczy Szaniec"). W latach późniejszych został rozbudowany do ogólnej liczby około 80 obiektów fortyfikacyjnych (w tym około 30 bunkrów typu ciężkiego) i około 50 obiektów towarzyszących i usługowych.
Kompleks budynków "Wolfsschanze" z lat 1943-1945 jest wi
ększy i obejmuje tereny na północ od toru kolejowego. Świadczy o tym, że bunkry wzniesione do czerwca 1941r. stanowiły tylko pierwszą część stanowiska dowodzenia kwatery głównej OKW.

Teren "Wolfsschanze" podzielony zosta
ł na trzy strefy, osobno ogrodzone i osobno strzeżone. Strefa I obejmowała rejon bunkrów Hitlera, Keitla i Bormanna. Oddzielona od pozostałych stref drutem kolczastym i polem minowym, była najostrzej strzeżonym rejonem. Przed wejściem do tej strefy sprawdzano dokładnie przepustki i dowody tożsamości nawet znanym osobistościom z kierownictwa III Rzeszy, jak ministrowie, generalicja. Przepustki stałe na wejście do strefy były często zmieniane. Najczęściej stosowano dla wezwanych na konferencje i narady, przepustki jednorazowe. Obowiązywała wszystkich wchodzących kategoryczna zasada pozostawienia broni przed wejściem do tej strefy.

Druga strefa tak
że dokładnie strzeżona obejmowała obiekty sztabowe OKW i OKH oraz przedstawicieli różnych rodzajów wojsk głównych ich Inspektorów, komendanturę stanowiska dowodzenia (kwatery głównej), centrale łączności, inne obiekty dowództwa. Na terenie tym obowiązywały też specjalne przepustki. Trzecia strefa - mieszcząca głównie obiekty pomocnicze i mieszkalno-hotelowe była mniej chroniona, lecz by się dostać na jej teren trzeba było uzyskać specjalne zezwolenie ochrony wewnętrznej. Systemy alarmowe i uzbrojone minami szlabany drogowe zabezpieczały wejścia i wjazdy.

Nad bezpiecze
ństwem "Wolfsschanze" na zewnątrz czuwała silnie rozbudowana w rejonie Kętrzyna służba bezpieczeństwa Rzeszy. Wewnątrz twierdzy czuwali dzień i noc SS-mani z gwardii przybocznej Hitlera, z batalionu "Leibstandarte". Hitler w "Wolfsschanze" czuł się bezpiecznie. Mury bunkrów, gwardia przyboczna i pola minowe oddzielały go od świata.

Wybór "Wolfsschanze" na sta
ła siedzibę kwatery głównej OKW spowodował, że najbliższe otoczenie führera zaczęło gorączkowo poszukiwać obiektów w Prusach Wschodnich na swe siedziby. Reichsführer SS, Henrich Himmier, osiedlił się w pobliżu miejscowości Pozezdrze, na trasie Giżycko-Węgorzewo. W Mikołajkach była kwatera Abwehry (wywiad wojskowy), w Giżycku - Oddział Sztabu Generalnego OKH - "Obce Armie-Wschodu". W Sztynorcie często przebywał minister spraw zagranicznych - Joachim von Ribbeentrop.

Ju
ż w czasie budowy pierwszej, najstarszej części "Wolfsschanze", w pobliżu Gierłoży rozlokowały się dowództwa naczelne różnych rodzajów sił zbrojnych. W Mamerkach, w lesie nad jeziorem Mamry, zespół bunkrów zajęło naczelne dowództwo OKH (wojsk lądowych) z częścią operacyjną sztabu generalnego przyjmując kryptonim "Anna".
źniej niezbędne do prowadzenia działań zbrojnych na froncie wschodnim komórki sztabu generalnego OKH umieszczono w "Wolfsschanze", likwidując stanowisko dowodzenia naczelnego dowództwa wojsk lądowych "Anna" w Mamerkach.

Naczelne dowództwo wojsk lotniczych na czele z Hermanem Göringiem na sw
ą siedzibę wybrało Puszczę Piską. Lubujący się w luksusach Göring, między bunkrami stanowisk dowodzenia, kazał wybudować kilka okazałych willi.
Prawie sta
ła obecność głównych dygnitarzy III Rzeszy na terenie Prus Wschodnich świadczy o tym, że "Wolfsschanze" było głównym stanowiskiem dowodzenia.

"Wolfsschanze" mia
ła wielokrotny system gwarantujący bezpieczeństwo kierownictwa Rzeszy ale i niezawodną bezpośrednią łączność telefoniczną z Berlinem oraz sprawną komunikację lotniczą.

Szybk
ą komunikację łącznikową zabezpieczały małe samoloty będące na lądowisku pomocniczym znajdującym się w strefie nr 2 kwatery Hitlera.

Funkcjonariusze Kancelarii Rzeszy na czele z Hitlerem, dowództwo wojsk l
ądowych Wehrmachtu (które było zlokalizowane w Mamerkach) oraz inni dostojnicy wojskowi i państwowi korzystali z lotniska oddalonego o 6 km do centrum kwatery, za drogą i linią kolejową Kętrzyn-Giżycko.

Znajduj
ące się w Wilamowie k/Kętrzyna lotnisko było głównym portem lotniczym "Wolfsschanze". Zostało przygotowane i oddane do eksploatacji w 1941r. w okresie zakończenia pierwszego etapu budowy "Wolfsschanze".

Betonowe pasy startowe umo
żliwiały lądowanie samolotów. Były również hangary na samoloty, stacje meteorologiczne, stacja radarów i urządzenia pelengacyjne. Fragmenty zachowały się do dziś. Na lotnisku stały eskadry samolotów Hitlera, Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu (OKW) i kurierów Hitlera. Na początku wojny Hitler dysponował dwoma pilotami i sześcioma samolotami. W późniejszym okresie ilości te powiększyły się i w 1944r. osobisty pilot Hitlera - Hans Baur był panem 12 pilotów i ok. 40 samolotów typu "Condor", "Ju 290", "He 111" i Fieseler "Storch".

Po wojnie, w pierwszych latach by
ło zajęte i eksploatowane przez Armię Radziecką a później Wojsko Polskie, Instytut Lotnictwa i Polskie Zakłady Lotnicze Warszawa-Okęcie, które za zobowiązania podatkowe wobec Gminy Kętrzyn przekazały teren i obiekty lotniska Gminie.

W wyniku przetargu w dniu 31.07.1998r. lotnisko zosta
ło zakupione przez osoby prywatne (Stanisław Tołwiński 55% oraz Paweł Brun, Marek Czeredys i Bogusław Gnatowski po 15%), na którym od 1999r. aktywnie działa Aeroklub Krainy Jezior organizując imprezy i szkolenia lotnicze.

źródło:http://www.militarypark.pl/pl/Po%C5%82o%C5%BCenie/Rys_historyczny.html
Lotnisko Kętrzyn Wilamowo

Pokaż Miejsca na większej mapie